Verslag DIK Besturendag 2008

Op 19 september 2008 verzamelden we met een 30-tal deelnemers om 09.00 uur aan het Hellingenfort voor de jaarlijkse ontmoeting van ingenieurs uit België, Nederland en Duitsland.

Deze dag stond volledig in het teken van het “fruit” dat voor de streek van Haspengouw een belangrijke bron van inkomsten betekent.

Vandaar de start op het Hellingfort, een vierkantshoeve waar Karel en Veerle Vaes ons verwelkomden met koffie en een fruitgebakje.

Na het welkomswoord door onze voorzitter Nico Dewallef schetste Karel Vaes een korte geschiedenis van zijn bedrijf waarna we door een gids naar de boomgaarden begeleid werden. Via zijn zeer deskundige uitleg kwamen wij meer te weten over het aanplanten, het onderhouden, het snoeien en het oogsten van de diverse laagstam fruitsoorten.

Door deze uitgebreide uitleg kwam de rest van ons programma een beetje onder tijdsdruk te staan en moesten we, na een degelijke maaltijd (maar zonder de koffie) in restaurant De Horne, in allerijl naar de stroopfabriek te Borgloon waar de plaatselijke gids ons reeds opwachtte.

De oude stoom stroopfabriek Wijnants-Groenendaels is één van de laatste restanten van de industriële verwerking van fruit tot stroop. Borgloon was aan het einde van de 19de en het begin van de 20ste eeuw de bakermat van de stroopfabricatie.

De fabriek werd opgericht in 1878. In 1936 werd er meer dan 1,4 miljoen kilogram stroop geproduceerd. Op het hoogtepunt - 1959 - werkten er 23 arbeiders. Tijdens het seizoen liep dat op tot 50. Gaandeweg werd het bedrijf verder geautomatiseerd waardoor de tewerkstelling terugliep.

In 1984 bleven er 3 werknemers over. Het bedrijf werd stopgezet in 1988.

De site is sinds de sluiting in verval geraakt. In 1999 werd een gedeelte van de fabriek - met inbegrip van de volledige installatie – als beschermd monument geklasseerd.

In 2005 kocht het stadsbestuur van Borgloon de Stroopfabriek aan om verder verval te voorkomen. De hele fabricatielijn - machines, ketels, ... is nog intact en zal gerestaureerd worden. De renovatie gebeurt deels met Europese steun. Belangrijke voorwaarden voor die inbreng zijn dat enerzijds de invulling in relatie staat tot het verleden en dat anderzijds toerisme en cultuur een centrale plaats hebben.

Na de aanschaf van enkele strooppotten werd de bus terug opgezocht voor de verplaatsing naar de veiling Haspengouw waar wij ontvangen werden door de directeur en één van zijn medewerkers.

Veiling Haspengouw is ontstaan uit de traditionele land- en tuinbouwactiviteit in en om Sint-Truiden waar fruitproducenten in 1948 voor de eerste maal met succes gezamenlijk hun producten aan de man brachten.

In de loop van een halve eeuw is Veiling Haspengouw uitgegroeid tot een gerespecteerde veiling die vooral bekendstaat om haar hard- en zacht fruit.

Om de kwaliteit van haar producten te onderstrepen, commercialiseert Veiling Haspengouw haar beste fruit onder de namen Haspengoud en Estival.

Als coöperatieve veiling staat ze in voor de commercialisering van de producten die de leden aanvoeren.

Naast informatieve en logistieke ondersteuning bij de teelt en de oogst, biedt ze ook mogelijkheden om te sorteren, te verpakken, te bewaren en te transporteren.

Na een geleid bezoek aan de installaties - die spijtig genoeg niet in werking waren gezien het gevorderde uur - kreeg iedere deelnemer, na een laatste kopje koffie, nog een pakket gemengd fruit mee als aandenken aan dit bezoek.

De diverse verplaatsingen met de bus boden tussendoor de gelegenheid om de vroegere rijkdom van deze streek in te schatten bij de aanblik van de diverse kastelen die er overal verspreid liggen.

Volgens de deelnemers kunnen we spreken van een geslaagde besturendag met voor velen de kennismaking met een minder bekend facet van onze economie hoewel we het eindproduct praktisch dagelijks nuttigen.

Verslaggever Nico Dewallef.

Foto's van DIK Besturendag 2008